Istorijat

Gimnazija u Pljevljima ima dugu tradiciju. Škola je počela sa radom 1901. godine, kao Srpska gimnazija. U periodu kada je osnovana, Pljevlja su bila pod dvojnom upravom, Austro – Ugarske i Osmanske carevine, između nezavisnih država Crne Gore i Srbije.. Isprepletanost veza, interesa, religija i kultura, činila su ovaj prostor kompleksnim i veoma značajnim. U takvoj situaciji, otvaranje gimnazije imalo je veliki prosvjetni, ali i kulturni značaj za šire područje Balkana. Sve vrijeme, a i danas, za nju se govorilo da je “pravi mali univerzitet“.

Prva zgrada Srpske gimnazije u Pljevljima, sagorela u požaru 1904.

Gimnazija je počela sa radom 5 /18. novembra 1901.godine kao četvorogodišnja niža gimnazija. Njen prvi direktor bio je Tanasije Pejatović koji je diplomirao istorijsko – geografski odsjek u Beogradu i počinjao istraživačke radove sa profesorom Jovanom Cvijićem.  On je na toj dužnosti ostao kratko zbog prerane smrti 1903.godine.

Obavljen je prijemni ispit i upisano 70 učenika, među kojima je bilo 14 učenica. Naporedo sa realizacijom gimnazijskog programa, za žensku omladinu organizovana je nastava, prvo iz nekih stručnih predmeta, a kasnije i opšteobrazovnih. Već 1903. godine radi potpuna trogodišnja ženska stručna škola pod nazivom Djevojačko radenička škola. U velikom požaru 1904.godine škola je izgorjela, ali je ubrzo, 1907. godine, zahvaljujući brojnim prilozima građana, izgrađena nova zgrada gimnazije na Čitluku. U njoj je danas Srednja stručna škola. Velike novčane priloge dali su tada raško – prizrenska mitropolija, pljevaljski meteserif Sulejman – Haki paša i brojni poštovaoci Gimnazije iz drugih krajeva Balkana i Evrope.

Tanasije Pejatović autoportret

U toku Balkanskih ratova 1912. i 1913. godine škola nije radila. Njihovim završetkom Pljevlja su pripala Kraljevini Crnoj Gori, a škola je dobila naziv Kraljevska crnogorska državna gimnazija. U toku Prvog svjetskog rata nije bilo uslova za njen redovan  rad.

U Kraljevini SHS odnosno Kraljevini Jugoslaviji, u periodu između 1919.i 1941.godine, u Gimnaziji su postepeno otvarani viši razredi, tako da od  školske 1924/1925. godine radi kao potpuna osmorazredna gimnazija. Broj đaka stalno se povećavao i kretao se od 449 do 627. U toku 1936 godine, za potrebe osnovne škole napravljena je zgrada u kojoj se nalazi današnja gimnazija. U međuratnom periodu ona je bila jedna od najuglednijih i najelitnijih prosvjetnih ustanova te vrste u Jugoslaviji.

Poslijeratni period bio je obilježen početnim teškoćama zbog nedostatka sredstava i stručnog kadra.. Već krajem pedesetih godina Gimnazija je vratila pređašnji ugled. Uspjesi na svim poljima tekli su paralelno sa povećanjem broja đaka. U nju su se upisivali i učenici iz susjednih krajeva, pa se 1955. godine Gimnazija  preselila u sadašnju zgradu. Njoj je dograđen novi prostor 1968. godine kada je dobila naziv po svom prvom direktoru Tanasiju Pejatoviću.

Zgrada Gimnazije u Pljevljima podignuta 1906/7. god.

U toku Drugog svjetskog rata dolazilo je  do prekida u njenom radu. Samu zgradu je zaposjela njemačka i italijanska okupaciona vojska. U ratu je uništena skoro sva dokumentacija, a stradao je i veliki broj učenika i profesora Gimnazije.

Rad Gimnazije nije ostao nezapažen. Počela su stizati i društvena priznanja. Gimnazija je dvostruki dobitnik najznačajnijeg priznanja Opštine Pljevlja, ‘’20.novembar’’, najveće državne nagrade iz oblasti obrazovanja ‘’Oktoih’’, Ordena zasluga za narod sa zlatnom zvijezdom koji je dobila od Predsjedništva SFRJ. a 1975. Gimnazija je proglašena za najbolju školu u Crnoj Gori. Pomenuta i brojna druga priznanja koja je dobijala kao ustanova ili koja su dobijali njeni profesori i učenici, svjedočanstva su njenog trajanja i visokog ugleda.

Reforma školstva 80 – tih godina XX vijeka donijela je integraciju Gimnazije i Školskog centra  u jednu obrazovnu ustanovu pod nazivom Centar za usmjereno obrazovanje ‘’Treća proleterska sandžačka’’. Izvršene promjene trajale su kratko,  pa je Pljevaljska gimnazija od 1991.godine nastavila rad pod starim imenom i novim programom.  

 U svim društveno – političkim okvirima, ona je bila važna tačka našeg grada i šireg područja. Među brojnim generacijama njenih profesora i učenika nalaze se mnoga imena istaknutih ličnosti iz svijeta nauke, kulture, umjetnosti i društvenog života.

  Pljevaljska gimnazija je originalna i prepoznatljiva. Smještena u centru grada, izgrađena u specifičnom arhitektonskom stilu,  predstavlja duh i dah evropskog. Uvijek je bila, i danas je, mjesto okupljanja mladih i onih koji se tako osjećaju. Za Pljevlja, Gimnazija je tačka ishodišta, stvarna i metaforična, za Crnu Goru, ona je jedna od obrazovnih institucija najvišeg ranga i po mnogim ocjenama jedna od najboljih škola  u Crnoj Gori..

S obzirom na svoju dugu tradiciju, Gimnazija je  mjesto koje predstavlja dio sjećanja mnogih generacija. Na prostoru koga karakterišu brojne različitosti, ona je faktor njihove simbioze i homogenizacije, kulturni i urbani simbol.

  Pljevaljska gimnazija je živi svjedok dugog trajanja, primjer koji u sebi sublimira posebnost lokalne sredine i univerzalnih vrijednosti. Bez nje je nemoguće ‘’pročitati’’ društveno biće našeg  grada i šireg prostora.

Direktorica

Mr Ljiljana Bajčetić