Antifašizam u programima istorije u Crnoj Gori
Na poziv Zavoda za školstvo Crne Gore, profesorica Ljiljana Bajčetić učestvovala je na okruglom stolu čija je tema bila ,,Antifašizam u programima istorije Crne Gore“.
Skup je održan u Podgorici, 20. decembra 2022. godine. Na njemu su učestvovali predstavnici CANU, Univerziteta Crne Gore, Ministarstva prosvjete, Istorijskog instituta, Zavoda za udžbenike i nastavna sredstva, Ispitnog centra, Centra za stručno obrazovanje, Udruženja profesora istorije – Hipmont, Centra za građansko obrazovanje, Prosvjetne zajednice i Sindikata prosvjete.
Učesnici okruglog stola govorili su o fašizmu i antifašizmu kao društvenim fenomenima, o njihovoj zastupljenosti u programima istorije u osnovnim, srednjim stručnim školama i gimnazijama.
Kao jedan od uvodnih govornika, profesorica Bajčetić naglasila je da poruke iz prošlosti imaju smisla samo ako ih nove generacije iznova protumače, kritički valorizuju i prihvate kao svoje. Tek u harmoniji poruka iz prošlosti sa vrijednostima savremenog svijeta uspostavljaju se žive identitetske veze koje jednu zajednicu drže na okupu. Antifašizam je, po svom univerzalnom značaju, jedna od tih vrijednosti. Fašizam je pitak i plitak, odgovor na njega mora biti britak. On nije samo mračna prošlost, već tinjajuća i stalna opasnost. Antifašizam je borba protiv nenaučne revizije istorije, a i mnogo šire, to je sistem vrijednosti i kultura življenja, to je izgradnja kulture sjećanja na temeljima opštenarodnog Trinaestojulskog ustanka kao jednog od temelja državnosti i nezavisnosti Crne Gore.
Najbolji i najplemenitiji način borbe protiv fašizma je jasan koncept antifašističkog obrazovanja, bez apologetike i demagogije, potpuni društveni konsenzus oko karaktera i cilja obrazovanja. Profesori istorije apelovali su na kreatore i realizatore obrazovnih politika da posvete dodatnu pažnju nastavnim planovima i programima istorije čiji koncept treba da omogući svim učenicima sticanje naučnih znanja o istorijskim pojavama, njihovom uticaju na sadašnjost i budućnost. Dakle, obrazovanje koje podrazumijeva istinite činjenice, kritičko mišljenje, toleranciju i dijalog kao agens emancipacije i razvoja.
Mr Ljiljana Bajčetić
